Grunwald – druga odsłona

11 września pod pomnikiem Grunwaldzkim znów jak przed 100 laty zabrzmiała Rota. Ten punkt programu krakowskich obchodów 600-lecia bitwy pod Grunwaldem przypomniał również o stuleciu monumentu na placu Matejki.

Fundator pomnika, wybitny muzyk i mąż stanu Ignacy Jan Paderewski został uhonorowany podczas lipcowych obchodów odsłonięciem poświęconej mu rzeźby w parku Strzeleckim. Wówczas też otwarte zostały ekspozycje Muzeum Historii Fotografii: w siedzibie muzeum oraz na Plantach. Trwa także wystawa Na znak świetnego zwycięstwa na Wawelu, na której zobaczyć można między innymi wszystkie trofea przywiezione spod Grunwaldu.

Podczas odsłonięcia pomnika Grunwaldzkiego w 1910 roku odbyło się pierwsze publiczne wykonanie Roty. Wspólny występ wykonawców z różnych części podzielonej przez zaborców Rzeczypospolitej miał symboliczny wymiar. 11 września, podczas uroczystości rocznicowych pod pomnikiem (11.0.00), została ona odśpiewana przez wielki chór złożony z kilku połączonych zespołów pod dyrekcją Stanisława Krawczyńskiego. Po wydarzeniach pod pomnikiem nastąpił uroczysty przemarsz zrekonstruowanych wojsk Władysława Jagiełły na Rynek Główny, gdzie zobaczyliśmy widowisko historyczne Triumf rycerstwa polskiego po bitwie pod Grunwaldem (ok. 12.30) z udziałem członków bractw kurkowych. Spektakl przypominał uroczysty powrót zwycięzców do Krakowa we wrześniu 1410 roku. Na Rynku można też było obejrzeć Krzyżaków Aleksandra Forda, a następnie wziąć udział w zbiorowym śpiewaniu piosenki Gdybym ci ja miała skrzydełka jak gąska. Na wrzesień zaplanowano także międzynarodową konferencję naukową Grunwald – Tannenberg – Żalgiris 1410-2010. Historia – tradycja – polityka (20-22 września, Malbork; 23-24 września, Kraków).

Grunwald – epilog
Rocznicowe obchody zakończą się 24 września – wówczas odbędzie się uroczysta sesja Rady Miasta, a o 20.00 w kościele św. Katarzyny na Rynku Głównym (Uwaga! Zmiana mijesca) wystąpi Capella Cracoviensis pod batutą Jana Tomasza Adamusa. W programie koncertu Muzyka bitewna – muzyka triumfalna znalazły się utwory Heinricha Ignaza von Bibera, Marcina Mielczewskiego, Samuela Scheidta oraz Muzyka ogni sztucznych George’a Friderica Handla, upamiętniająca militarny sukces przybranej ojczyzny kompozytora. Finał grunwaldzkich obchodów wpisuje się w program otwarcia podziemnego szlaku pod Rynkiem Głównym.

Przypomnijmy historię tego słynnego dziś dzieła Handla: uroczystości w 1749 r., podczas których świętowano zwycięstwo Anglii w wojnie o sukcesję austriacką, zaplanowano z ogromnym rozmachem. W jednym z londyńskich parków wzniesiono drewnianą konstrukcję z łukiem triumfalnym, z którego miały tryskać fontanny sztucznych ogni. U Handla zamówiono dzieło, zgodnie z wolą króla przeznaczone głównie na instrumenty dęte, a stanowiące tło dla pokazu fajerwerków. Kompozytor, obywatel świata, mistrzowsko połączył w nim włoski styl, kontrastujący partie solowe z orkiestrowym tutti, linię basu przywodzącą na myśl angielskie melodie i urzekające lekkością francuskie tańce dworskie. Jednak podczas ceremonii wszystko poszło nie tak: sztuczne ognie zamokły i nie chciały strzelać, a w wielkim finale drewniana konstrukcja zajęła się od przypadkowej iskry i spłonęła do szczętu... Tę katastrofę przetrwał tylko geniusz Handlowskiego dzieła.


Kraków przez dwa lata przygotowywał się do tegorocznych obchodów grunwaldzkiej rocznicy, włączyło się w nie wiele instytucji i organizacji. Bo choć historyczna bitwa rozegrała się pod dalekim Grunwaldem, to tutaj, u stóp Wawelu przez wieki kultywowano pamięć o wielkim triumfie Rzeczypospolitej. (bs, dd)