Wystawa: Chopin. Weiss. Fin de siècle

28 lutego w ramach krakowskiej inauguracji obchodów Roku Chopinowskiego w Polsce w Pawilonie Wyspiańskiego odbędzie się wernisaż wystawy Chopin. Weiss. Fin de siècle przygotowanej przez Fundację Muzeum Wojciecha Weissa we współpracy z Krakowskim Biurem Festiwalowym.

Śmiało można powiedzieć, że artyści Młodej Polski na nowo odkryli Fryderyka Chopina. Kompozytor był nie tylko postacią symboliczną dla poszukującego samookreślenia narodu, ale został również włączony w propagowaną przez Stanisława Przybyszewskiego teorię "nagiej duszy". Inspirował nie tylko Wojciecha Weissa, ale także Juliusza Słowackiego, Cypriana K. Norwida, Leona Wyczółkowskiego czy Władysława Podkowińskiego.

Wojciech Weiss ur. w 1875 r. był reprezentantem nurtu ekspresjonistycznego w sztuce Młodej Polski oraz kolorystycznych tendencji w sztuce lat 20. i 30. XX w. Ukończył krakowską Szkołę Sztuk Pięknych. Punktem wyjścia dla koncepcji "chopinowskiej" wystawy (łączącej dwa jubileusze - 60. rocznicę śmierci malarza i 200. rocznicę urodzin kompozytora) jest cykl rysunków artysty będących studiami przygotowawczymi do portretu Fryderyka Chopina namalowanego w 1899 roku. Sam obraz zaginął. Znany jest tylko jego opis opublikowany na łamach „Życia" z 1899 i 1900 r. pióra Stanisława Lacka. Zarówno obraz, jak i prezentowane na wystawie rysunki Weissa, inspirowane są twórczością Przybyszewskiego, jego katastroficzną wizją świata i egzystencjalistyczną wizją człowieka. Jego książka Szopen a naród (1910), cykl wykładów o muzyku we Lwowie i Zakopanem, a także recitale fortepianowe były z pewnością znane Weissowi, gdyż artyści zaprzyjaźnili się po przyjeździe Przybyszewskiego do Krakowa w 1898 r. Obraz Weissa przedstawia kompozytora wchłanianego przez żywioł muzyki i śmierci. Określa go nie tylko klimat epoki, w której powstał, ale także wrażliwość muzyczna samego twórcy.

Wraz z tematyką inspirowaną prozą Przybyszewskiego pejzaże Weissa stają się coraz bardziej wizją samotnej duszy, na wskroś młodopolskie, głuche i puste, odtwarzane raczej z pamięci niż z natury..., jak tęsknota polskiego kompozytora za krajem lat młodości. Obrazy samotnych wierzb, rysujących się w dali górskich łańcuchów czy polnych dróg z pewnością niejednokrotnie stawały przed oczyma Chopina. Wojciech Weiss miał ponoć niezwykłą umiejętność przekładania dźwięków na kolory. Związane to było z dysfunkcją mózgu, zwaną synestezją, w wyniku której "czuje się smak, widzi kolor dźwięku lub słów, bądź smakuje zapach". Czy dzięki temu dane nam będzie zobaczyć muzykę Chopina, podziwiać jej barwę, dostrzec kolorystyczne niuanse dźwięków? Pomocne mogą okazać się pisma Przybyszewskiego o Fryderyku Chopinie oraz film dokumentalny przybliżający postać malarza, rysownika i grafika - Wojciecha Weissa. Polecam!!!