Kraków w roli głównej

Ze względu na rolę miasta w polskiej historii, całkiem naturalne były decyzje Andrzeja Wajdy, by stało się ono scenografią w filmie Katyń, i Stevena Spielberga, aby Kraków „zagrał” w Liście Schindlera. Natomiast Petra Zelenkę, który w halach nowohuckiego kombinatu nakręcił Braci Karamazow, po prostu zachwyciło piękno fabryki, stali i maszyn. A wciąż tyle jeszcze jest do odkrycia i pokazania...

Często, oglądając filmy, skupiamy się tylko na wydarzeniach i bohaterach. Czasem jednak miejsce akcji jest nie tylko tłem ale samo staje się jednym z bohaterów opowieści. Kraków, niepowtarzalne miasto z niesamowitym klimatem, łączy dwa w jednym: może być jednocześnie pierwszoplanową postacią i tłem, może z łatwością stanąć dumnie w blasku reflektorów lub schować się w cieniu.

Gród Kraka przyciąga od lat ludzi sztuki, także tych związanych z X Muzą. Właśnie, czemu tak pociąga filmowców? Z pewnością niepoślednią rolę odgrywają dzieje miasta: Kraków przez wieki był świadkiem historycznych zawirowań, tu mieszkali i tworzyli artyści, wreszcie od wieków jest kosmopolityczną stolicą kultury. Tu zostały nakręcone jedne z ważniejszych obrazów rozliczających się z największą traumą XX wieku - drugą wojną światową: Katyń Andrzeja Wajdy oraz Lista Schindlera Stevena Spielberga. Ten ostatni obraz rozsławił Kraków w całym świecie - mimo, że od premiery upłynęło już kilkanaście lat, turyści wciąż odwiedzają miejsca związane z oscarowym filmem: podwórko przy ulicy Józefa, Fabrykę Schindlera, mury getta na ulicy Lwowskiej...

Kraków zagrał u Krzysztofa Kieślowskiego w Podwójnym życiu Weroniki oraz w szeregu filmów o Papieżu-Polaku. Rozkochał w sobie Johna Kenta Harrisona i Jona Voighta (Jan Paweł II) oraz włoskiego reżysera Giacomo Battiato (Karol - człowiek, który został papieżem, Karol - papież, który pozostał człowiekiem). Zachowana, niezniszczona przez wojnę i lata socrealizmu, zabudowa miasta, pozwoliła bez trudu przenieść widzów w czasy początków kapłaństwa Karola Wojtyły.

Kraków uchwycony w kadrze zawsze interesował polskich twórców. Tu powstały jedne z najważniejszych filmów w dorobku polskiej kinematografii. Wspomnijmy chociażby Wojciecha Hasa Sanatorium pod Klepsydrą na podstawie onirycznego opowiadania Brunona Schultza, Moje miasto czy wreszcie słynny Rękopis znaleziony w Saragossie. Kraków był także tłem Spisu cudzołożnic Jerzego Stuhra czy Historii żółtej ciżemki Sylwestra Chęcińskiego. Zagrał jedną z głównych ról w dwóch opowieściach Artura Więcka opisujących perypetie niebiańskiego wysłannika Giordano, który zamiast do Holland trafia do Poland (Anioł w Krakowie i Zakochany Anioł).

Własną wizję Krakowa, daleką od pocztówkowo-cepeliowego wizerunku, pokazał Michał Rosa w poruszającej psychodramie Rysa oraz młoda reżyserka Małgorzata Szumowska w obsypanych nagrodami 33 scenach z życia i Ono ze światowej sławy modelką Małgosią Belą. Miasto urzekło także producentów bardziej komercyjnych obrazów: sensacyjno-komediowy Vinci Juliusza Machulskiego oraz komedia romantyczna Nie kłam, kochanie Piotra Wereśniaka zwróciły oczy milionów Polaków na - tym razem bardziej pocztówkowy - Kraków. Również popularne seriale TVN przenoszą się do Krakowa. Do kryminałów W-11 (pierwszy serial telewizyjny w Polsce z gatunku docu-crime) i Detektywi niedawno dołączyła telenowela Majka. Niemal codziennie miliony Polaków oglądają zdjęcia, które były kręcone na krakowskich ulicach, w knajpach i wśród zabytków.

Kraków, prócz studentów i turystów, przyciąga jak magnes filmowców. Ale czy w tym mieście kogokolwiek to dziwi?!