Synagoga Kupa

Budowę niezbyt imponującego z zewnątrz budynku synagogi Kupa ukończono w latach 40. XVII wieku. Nazwa pochodzi z języka hebrajskiego, kupa oznacza w nim bowiem kasę kahału, gminy żydowskiej, a to właśnie jej fundusze pozwoliły na postawienie bóżnicy. Dostawiona od strony północnej do murów obronnych (częściowo zachowanych, widocznych od podwórka przy ul. Warschauera), była ostatnią synagogą powstałą w czasie istnienia żydowskiego miasta na Kazimierzu. Ponieważ połączona była z przytułkiem, zwano ją również synagogą Ubogich.

Obecny wygląd bóżnicy jest wynikiem przebudowy dokonanej w latach 30. XIX wieku, kiedy m.in. zastąpiono pozorne drewniane sklepienie także drewnianym, ale płaskim stropem, z biegnącą pod nim galerią dla kobiet. Późniejsze przekształcenia pozbawiły budowlę cech stylowych z epoki baroku, a dewastacja dokonana przez hitlerowców zniszczyła bezpowrotnie jej charakter liturgiczny. Z czasów budowy zachował się tylko kamienny ołtarz - aron ha-kodesz - ujęty pilastrami.

W latach 1951-1991 budynek użytkowany był przez kaletników ze Spółdzielni Inwalidów. Po odzyskaniu synagogi remont przeprowadzony przez Gminę Wyznaniową Żydowską trwał aż do roku 2002. Także dzięki finansowaniu prac przez Społeczny Komitet Odnowy Zabytków Krakowa, udało się w znacznej mierze przywrócić świątyni dawną świetność. Odrestaurowano m.in. wykonaną w połowie lat 20. XX wieku efektowną polichromię sufitu z widokami miast Ziemi Świętej oraz malowidła zdobiące galerię przedstawiające znaki zodiaku.