Dzisiejszy rynek wytyczono u podnóża wzgórza Lasoty jako centralny plac miasta Podgórza. Wybór miejsca nie był przypadkowy, bowiem było to skrzyżowanie ważnych już w średniowieczu dróg, prowadzących do Wieliczki (trakt solny), Krakowa (przeprawą przez Wisłę w rejonie dzisiejszej ul. Staromostowej) oraz w stronę Kalwarii Zebrzydowskiej. By powiększyć optycznie stosunkowo niewielką działkę, rynkowi nadano kształt trapezu, zwężającego się ku kościołowi.

Najstarszą częścią Rynku Podgórskiego jest zwarta pierzeja domów - po stronie północno-zachodniej - w linii obecnych ulic Kalwaryjskiej i Limanowskiego, z licznymi niestety śladami przebudów. Dlatego szczególnie godny uwagi jest zachowany w pierwotnym kształcie klasycystyczny budynek dawnego zajazdu "Pod Czarnym Orłem" (nr 13), z łamanym tzw. polskim dachem i wizerunkiem orła w trójkątnym przyczółku. W połowie XIX w., z chwilą polepszenia się sytuacji gospodarczej miasta, wzniesiono nową siedzibę ratusza - rozległy gmach w manierze historyzmu, z bogato dekorowaną fasadą i reprezentacyjną salą obrad (nr 1).

Dominantą założenia urbanistycznego Rynku jest neogotycki kościół św. Józefa, wzniesiony w obecnym kształcie według projektu Jana Sas-Zubrzyckiego. Aż do roku 1917, kiedy to urządzono tu pętlę tramwajową, Rynek był tętniącym życiem placem targowym. Pomimo, że pętlę usunięto jeszcze przed ostatnią wojną, handel nie powrócił tu już nigdy.