Arsenał Miejski

W latach 1565-1566 król Zygmunt August sfinalizował budowę drugiego krakowskiego arsenału. Dla odróżnienia od stojącego przy Bramie Grodzkiej Arsenału Królewskiego, wzniesionego trzydzieści lat wcześniej, ten nazwany został Miejskim. Jego lokalizacja - w obrębie murów obronnych, pomiędzy basztami Stolarską i Ciesielską, na zapleczu wysuniętego Barbakanu - była nieprzypadkowa. To właśnie tu, od strony północnej, groziło miastu zawsze największe niebezpieczeństwo.

Budowniczy arsenału Gabriel Słoński wzniósł budowlę parterową, z zachowaną do dziś dużą, kolebkowo sklepioną salą, gdzie składowano broń i działa. W głębokich piwnicach przechowywano beczki z prochem strzelniczym, a obok działała zapewne ludwisarnia.

Z akcji burzenia murów obronnych u progu XIX wieku Arsenał Miejski wyszedł obronną ręką tylko dzięki interwencji senatora Feliksa Radwańskiego. Przez pewien czas stał opuszczony i dopiero w latach 1854-1861 został poddany gruntownej przebudowie na magazyn i koszary. Nadano mu wtedy postać włoskiego, wczesnorenesansowego zameczku.

Niebawem gmina ofiarowała ten fragment fortyfikacji księciu Władysławowi Czartoryskiemu. Budynek adaptował na jego potrzeby Maurice Ouradou. Umieszczono tam Bibliotekę, a później Muzeum Książąt Czartoryskich, do którego Arsenał należy do dziś.