Sprawa budowy pomnika narodowego wieszcza miała długą historię. Rozpoczęły ją gorące spory dotyczące tak formy monumentu, jak i miejsca jego usytuowania. Ostatecznie dopiero w trzeciej edycji konkursu wybrano projekt Teodora Rygiera, rzeźbiarza rodem z Warszawy, mieszkającego na stałe w Rzymie. Pod naciskiem opinii publicznej zdecydowano też, że „Mickiewicz” stanie na płycie Rynku Głównego. Do montażu pomnika przystąpiono w setną rocznicę urodzin poety - 16 czerwca 1898 roku. Odlaną z brązu figurę wieszcza wyeksponowano na wysokim postumencie, ustawionym na stopniowanym, granitowym cokole. Na jego stopniach posadowiono alegoryczne rzeźby, przedstawiające Ojczyznę (od strony ul. Siennej), Poezję (od strony ul. Grodzkiej), Męstwo (od strony Sukiennic) i Naukę (od strony ul. Floriańskiej).

W sierpniu 1940 roku hitlerowcy zburzyli pomnik, jednak po wojnie niemal wszystkie figury odnaleziono pod Hamburgiem. Po rekonstrukcji odsłonięto go ponownie w roku 1955.

Krakowską tradycją stało się umawianie się „pod Adasiem”, jak nazywają go pieszczotliwie krakowianie. Pomnik cieszy się także powodzeniem wśród maturzystów. Po studniówce przychodzą na Rynek i skaczą wokół niego na jednej nodze. Okrążają pomnik najchętniej pięć lub sześć, ponieważ ilość kółek ma podobno równać się nocie, którą zdający otrzyma na egzaminie dojrzałości.