Miechów

Miechów leży w dolinie potoku Miechówki, lewego dopływu Cichej. Centralnym elementem miasta, łatwo rozpoznawalnym przez turystów, jest widocznym już z daleka potężna bryła kościoła z charakterystyczną wieżą zwieńczoną hełmem w postaci ogromnej kuli. Kula ta symbolizuje Ziemię. W 2006 roku na hełmie wieży ustawiono figurę Chrystusa Zmartwychwstałego. Świątynia ta nierozerwalnie wiąże się z historią miasta. W połowie IX w. ziemia miechowska była częścią państwa plemiennego Wiślan, a z końcem pierwszego tysiąclecia podporządkowała się książętom piastowskim, stając się częścią państwa polskiego. Właścicielem okolicznych terenów był wówczas Jaksa herbu Gryf, książę pomorski spowinowacony z największymi rodami polskimi. On to wraz z Henrykiem Sandomierskim, synem Bolesława Krzywoustego, wziął udział w II wyprawie krzyżowej, której celem było przywrócenie możliwości pielgrzymowania do Ziemi Świętej. Z tej wyprawy Jaxa sprowadza w 1163 r. zakonników z Zakonu Kanoników Stróżów Grobu Chrystusowego, zwanych później w Polsce „bożogrobcami” lub „miechowitami”, którzy przywieźli ze sobą ziemię z Ziemi Świętej.  Szybko Miechów ze swoją dokładną repliką Grobu Pańskiego stał się celem pielgrzymek z całej chrześcijańskiej Europy. Kościół w Miechowie, jako drugi na świecie, otrzymał tytuł Bazyliki Mniejszej Grobu Bożego. I w taki oto sposób początkiem Miechowa jako miasta stało się sprowadzenie tu zakonników – Kanoników Regularnych Stróżów Grobu Chrystusowego w Jerozolimie. Na skutek kasaty zakonu bożogrobców w zaborze rosyjskim w 1819 r. Miechów opuścili ostatni zakonnicy na czele z proboszczem kościoła Grobu Bożego i ostatnim prepozytem zakonu Tomaszem Nowiną-Nowińskim. Kasata zakonu zniosła zakaz osiedlania się w mieście Żydów. Po ich osiedleniu się powstała Synagoga w Miechowie. W czasie zaboru rosyjskiego w centrum Miechowa, przy obecnym placu im. T. Kościuszki, powstała cerkiew prawosławna dla urzędników i żołnierzy rosyjskich. Po wycofaniu się Rosjan została ona rozebrana przez miejscową ludność. Na jej miejscu wybudowano Pomnik Partyzantów Ziemi Miechowskiej. O dawnej historii miasta przypomina wciąż godło powiatu, którym został Gryf wraz z tarczą, na której widnieje symbol zakonu bożogrobców.

Obecna kapica Grobu Pańskiego w miechowskiej bazylice pochodzi z 1530 r. Jest w niej przechowywana kopia Całunu Turyńskiego. Przy ulicy Polnej, opodal Parku Miejskiego, znajduje się modrzewiowy dworek zbudowany w 1784 r., konstrukcji zrębowej, parterowy z dachem łamanym z gontu. Jedną z bardziej charakterystycznych cech Miechowa, jest zachowana w omal niezmienionym stanie, architektura i układ rynku wytyczony po otrzymaniu praw miejskich w 1290 r.